Maurice Attia και Gilles Vincent δυο από τους μεγαλύτερους σύγχρονους Γάλλους μυθιστοριογράφους αστυνομικών στη Γαλλία. Για τον πρώτο οι συστάσεις περιττεύουν, πολυβραβευμένος και πολυμεταφρασμένος ο δεύτερος κάτοχος βραβείου Cezam (από εκείνα που έχουν αληθινό παγκόσμιο κύρος και όχι σαν τα δικά μας της λεκανατζούς των εγχώριων κρατικών).

Μέχρι εδώ όλα καλά, και θα αρκούμασταν σε μια εμπεριστατωμένη κριτική των έργων τους αν αυτά δεν είχαν μεταφραστεί στην Ελλάδα, αλλά επειδή στη χώρα της φαιδράς Πορτοκαλέας όλα γίνονται παρατηρείται το εξής παράδοξο που μπορεί να συνοψιστεί κάπως έτσι.

Πως γίνεται η ΙΔΙΑ μεταφράστρια να έχει μεταφράσει τα βιβλία του Attia, που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πόλις, υποδειγματικά κακοποιώντας, την ίδια στιγμή, βάναυσα τα βιβλία του Vincent που κυκλοφορούν από τον Καστανιώτη; Δεν θα σταθώ στις περισσότερες από διακόσιες επεξηγήσεις και σημειώσεις που μπορεί να βρει κανείς στο «Παρίσι Μπλουζ» (Πόλις, 2010) τη στιγμή που στο Φιλί του Θανάτου (Καστανιώτης, 2015) απαντώνται με το σταγονόμετρο ενώ βασικά ακρωνύμια αγνοούνται ωσάν η μεταφραστίς, να βαριέται ή να βάρυνε από τον πολύ μουσακά. Ενώ θα αποδώσω τη μη μετάφραση των ξένων στίχων σε προσωπική επιλογή του εκδότη και φυσικά την έμφυτη γαλλομάθεια του ελληνικού κοινού.

Αντιθέτως θα μιλήσω για πράγματα τόσο πρακτικά και εξόφθαλμα που θα έβγαζαν ακόμα και πρωτοετή του Ιονίου από τα ρούχα. Είναι για παράδειγμα δυνατόν οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες να αποδίδονται στη μετάφραση ως ΚΥΠ; Και οι πράκτορες τους ως ΚΥΠατζίδες;;; Κυρία, αξιότιμη, Κολαίτη έχετε μια απάντηση να μας δώσετε ή να τη βρούμε μόνοι μας.

Ας προσφύγουμε μόνο σε εικασίες. Ας πούμε ότι οι φήμες για τις εκδόσεις Καστανιώτη δεν είναι και τόσο καλές. Μεταφραστές παραπονιούνται ότι δεν πληρώνονται ή ότι αντιμετωπίζονται από τους υπεύθυνους του λογιστηρίου με ειρωνεία και εριστικότητα, εργαζόμενοι μιλούν για εργασιακό Μεσαίωνα, συνεργάτες μιλούν για απίστευτα φεσώματα. Προσωπικά εμείς εδώ στο Καρτέλ θεωρούμε αυτές τις φήμες φρικτές και αρνούμαστε να τις υιοθετήσουμε καθώς δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι στην Ελλάδα του 2020 κάποιος εκδοτικός μπορεί να ακολουθεί τέτοιες πρακτικές. Ιδιαίτερα σε έναν τόσο καθαρό χώρο όπως ο εκδοτικός.

Που μπορεί όμως να οφείλονται τέτοια απίστευτα πασαλείμματα στον έναν εκδοτικό και τόσο σχολαστικές και υπεύθυνες δουλειές στον δεύτερο; Ίσως η ίδια η αρμόδια μεταφράστρια θα μπορούσε να μας απαντήσει….

Χαμένοι στη μετάφραση

του Αχιλλέα Σωτηρέλλου

© 2019 by Achilleas and Camilo