Αγόρασε ένα βιβλίο από ένα βιβλιοπωλείο, όχι από έναν νταβατζή.
Βρίσκετε  τον χαρακτηρισμό “νταβατζής” απρεπή; 


Δεν ξεκίνησε από εμάς, αλλά από έναν άνθρωπο που κινείται στον χώρο, από έναν μαϊντανό, δηλαδή, σαν τους γνωστούς. Πρόκειται για άτομα που γενικώς φωτογραφίζονται σε εκδηλώσεις, παρουσιάσεις, που έχουν άποψη, γνωρίζουν τους πάντες, παίζει να έχουν γράψει το δικό τους βιβλίο, αν και το τελευταίο ακόμα και οι ίδιοι το έχουν ξεχάσει. Λίγη σημασία έχει, αφού δουλειά τους και ζωή τους είναι να βρίσκονται μέσα στα πράγματα (και να αρπάζουν κανά χαρτζιλικάκι). 


Ας επιστρέψουμε στο θέμα μας όμως. Όταν ακούσαμε τα λεγόμενά του, βουτηγμένα στον θυμό και στην αγανάκτηση, απορήσαμε. Ο χαρακτηρισμός έλαβε χώρα σε μια συνομιλία σχετικά με τα χάλια του βιβλίου. Όσο άκομψο και αν ακούστηκε, θεωρήσαμε σαφές ότι ο εν λόγω κύριος σίγουρα γνωρίζει κάτι παραπάνω από τους αθώους αναγνώστες, οι οποίοι ζαλισμένοι από τα μυριάδες εξαιρετικά λογοτεχνήματα που κυκλοφορούν, δεν είναι σε θέση να διακρίνουν ασχήμιες.


Θα αναρωτιέστε ποιες είναι οι ασχήμιες... Για να δούμε, λοιπόν, τι τρέχει με τα βιβλιοπωλεία, τους ναούς της γνώσης, εκεί που ο αναγνώστης νιώθει ασφάλεια, θαλπωρή αλλά και μια αμηχανία, εάν τύχει να ψάξει κάτι που δεν ανήκει στα ΕΥΠΩΛΗΤΑ ή  στα ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ.

Έχουμε και λέμε:


-Γνωστά, και μη εξαιρετέα, βιβλιοπωλεία πληρώνουν όποτε τους κατέβει (συνήθως με σημαντική χρονοκαθυστέρηση) τους εκδότες. Ίσως κάποιους μικρούς και αφελείς να μην τους πλήρωσαν ποτέ και γι΄ αυτό να έκλεισαν (και όμως έχει συμβεί). Δυστυχώς, μόνο τα εκδοτικά “μεγαθήρια” μπορούν να αντέξουν, εντάξει κάνουν και τις συμφωνίες τους: προώθηση συγκεκριμένων συγγραφέων, βραβεία- τύπου ο γάμος του καραγκιόζη, βιβλιοφιλικές μαζώξεις του γλυκού νερού με χαμογελαστούς συγγραφείς στο πάνελ, την ώρα που ο ένας βρίζει τον άλλον από μέσα του για να μιλήσουν για το βιβλίο, ένα προϊόν, που πολύ καλύτερα να το διαβάζεις παρά να ακούς κάποιον με ύφος ειδήμονα να μιλάει για αυτό.


Προφανώς, οι μικροί και τίμιοι εκδοτικοί (για το “τίμιοι” κρατήστε επιφυλάξεις) αδυνατούν να παραμείνουν σε τέτοιο καθεστώς, αφού δεν έχουν ούτε το κεφάλαιο για  να αντέξουν απλήρωτοι, αλλά ούτε και τα φράγκα που τους ζητάνε ως αέρα για να εισβάλουν στο δυναμικό μιας τέτοιας μαγαζάρας.

-ΕΥΠΩΛΗΤΑ: Εάν μιλήσετε με υπάλληλο βιβλιοπωλείου, θα σας εξηγήσει με ποιον τρόπο (και ποιο κόλπο) στήνονται οι φοβερές λίστες με τα βιβλιαράκια που πουλάνε σαν ζεστά ψωμάκια. Τώρα, πώς γίνεται σε μια χώρα που μονάχα ένα μικρό ποσοστό διαβάζει να ξεφυτρώνουν κάθε τόσο βιβλία με χιλιάδες πωλήσεις, είναι άξιο απορίας. 

- Βιβλιοπωλεία περιωπής που συμβουλεύουν (βασικά λένε ευθαρσώς) τους ταπεινούς εκδότες να μην τους στέλνουν λογοτεχνικά. Μη μας ρωτάτε, ούτε να σκεφτούμε δεν θέλουμε τι ακριβώς ζητάνε και τι θεωρούν ότι ζητάει το κοινό, αλλά και τι άποψη έχουν για το κοινό.

- Παρουσιάσεις. Ε, ναι. Παρουσιάσεις γίνονται, κέρδη δεν δίνονται. Μίλησε κανείς; Τόλμησε μικροεκδότης να πάει κόντρα στον μεγάλο βιβλιοπώλη; Θα τον εξαφανίσουν από τις προθήκες. Εντάξει, μην είμαστε αυστηροί. Καμιά φορά δίνουν κάτι ψίχουλα, να κάνει γούστα ο εκδότης με κανά γκομενάκι και καμιά 20ρια φωτογραφίες δώρο για τον συγγραφέα που τρώει πνευματική τροφή (λάμψη- ινστα φωτογραφίες δηλαδή), και δεν έχει ανάγκη από χαρτονομίσματα.


Τι να πούμε για τις παρουσιάσεις των 400 ευρώ σε γνωστό βιβλιοπωλείο, με δώρο το βιντεάκι για τον συγκινημένο συγγραφέα, που απολαμβάνει φωτογραφίες, βίντεο, συγχαρητήρια, προσωποποιημένη εξυπηρέτηση από έναν ...μαιτρ (σαν υποδοχή σε γνωστό κλαμπ, όπου έχεις κλείσει τραπέζι ένα πράγμα) σε ένα φιλικό και πολιτισμένο περιβάλλον, έτσι όπως του αρμόζει.

-Υπάλληλοι κακοπληρωμένοι, με εντολές να προωθούν συγκεκριμένα βιβλία. Σε συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο, συγκεκριμένος πωλητής ξεπηδάει πάντα την ώρα που ο ανύποπτος αναγνώστης προσπαθεί να ανακαλύψει ένα βιβλίο της προκοπής, σε συγκεκριμένη πάντα κατηγορία. Ο πωλητής με συγκαταβατικό χαμόγελο, σε περίπτωση, που ο αναγνώστης τραβήξει κανένα βιβλίο από τα μη εγκριθέντα, αντιπροτείνει ένα άλλο, από Έλληνα συγγραφέα πάντα, που έχει κερδίσει ένα από τα γνωστά, δίχως νόημα, βραβεία.

- Και φυσικά, όπως είναι γνωστό, οι προθήκες, τα καλά ράφια (πρώτο τραπέζι πίστα δηλαδή), οι προτάσεις κτλ είναι πληρωμένα από τους εκδοτικούς.

-Σχόλιο προς τους ταλαίπωρους συγγραφείς. Σε περίπτωση, που  προ κωρονοϊού εσείς ή οι αναγνώστες σας, έβρισκαν το έργο σας πεταμένο στο τελευταίο ράφι, εκεί όπου έπρεπε ο υπάλληλος να σκύψει με κίνδυνο σπασίματος μέσης, για να το ανακαλύψει, (ή δεν το έβρισκαν καθόλου), μη μασάτε τις πα...ές που θα σας ταΐσει ο εκδότης σας, ότι δήθεν είναι μπάχαλο το συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο και οι υπάλληλοι κάτι άσχετα κακοπληρωμένα παιδάκια, που δεν ξέρουν κτλ. Όντως είναι κακοπληρωμένοι οι υπάλληλοι, αλλά τα πράγματα είναι απλά (και άχαρα). Ο πα...ας εκδότης σας έχει κάνει συμφωνία με το βιβλιοπωλείο για π.χ. 5 τίτλους σε καλή θέση και εσάς σάς πούλησε. 

Πολλά θα μπορούσαμε να πούμε, αλλά έχει καταντήσει βαρετό. Κάπου δεν καταλαβαίνουμε γιατί πρέπει να μας πιάνουν κορόιδα ακόμα και στα βιβλία. Γιατί πρέπει να μας πετάνε στα μούτρα τα βιβλία που αποφάσισαν ότι θα πουλήσουν οπωσδήποτε. Γιατί με το που μπαίνουμε σε ένα βιβλιοπωλείο να δεχόμαστε μια οπτική πλύση εγκεφάλου. Εδώ, να θυμηθούμε τα λόγια μιας αναγνώστριας που επί χρόνια πήγαινε σε γνωστό βιβλιοπωλείο και, επειδή δεν είχε χρόνο ούτε ενημέρωση, αγόραζε πάντα κάποιο από τα ευπώλητα. Μετά από χρόνια, όταν στράφηκε σε πιο κλασικά αναγνώσματα, συνειδητοποίησε τι αηδίες διάβαζε. Όπως, επίσης, και έναν άλλο αναγνώστη που αγόραζε και εκείνος λόγω έλλειψης ενημέρωσης βιβλία από την ίδια κατηγορία. Για κάποιον λόγο πάντα τα βαριόταν, μέχρι που κατέληξε ότι δεν του αρέσει το διάβασμα. 


Καταλαβαίνουμε, μεν, ότι το βιβλίο είναι μπίζνα και οι εκδοτικοί θέλουν να προωθήσουν κάποια βιβλία για δικούς τους λόγους, και στο παιχνίδι αυτό έχουν μπει και τα βιβλιοπωλεία, όμως ευχαριστούμε, δεν θα πάρουμε. 


Τώρα θυμηθήκαμε μια θλιβερή στιγμή. Σε επίσκεψή μας σε γνωστό σούπερ μάρκετ, προ κωρονοϊού πάντα, στο τμήμα με τα βιβλία (εννοείται μπεστ σέλερ), άθελά μας ακούσαμε μια συνομιλία μεταξύ δύο υπαλλήλων:
“Μόνο ο τάδε πουλάει γερά, τα άλλα τίποτα, μπορεί να τα κόψουμε”.


Μπορεί να μην τα έκοψαν, αλλά να τα έβαλαν στο ράφι με τα 5. Δεν αναφερόμαστε στα 5 αστέρια του Goodreads, όνειρο κάθε συγγραφέα, αλλά τα 5 ευρώ- σημάδι ότι θέλουν να ξεφορτωθούν το στοκ. 

Ευτυχώς, αγαπητοί μας αναγνώστες, υπάρχουν και καλά βιβλιοπωλεία με διαβασμένους ιδιοκτήτες και υπαλλήλους, με ωραίες προτάσεις, με βιβλία που δεν τα βρίσκεις αλλού.  Εμείς τα προτιμούμε, τα τιμούμε και έχουμε βρει την υγειά μας. 

Διαβάστε κάτι που δεν έχει διαφημιστεί, κάντε μια έκπληξη στον εαυτό σας… 
 

Βιβλιοπωλεία-Βιβλιοφαγεία

του Obi Wan Kenobi

© 2019 by Achilleas and Camilo