Άνθρωποι και αλεπούδες σχετίζονταν στενά μεταξύ τους, τόσο  στην Ιαπωνία όσο και στην Κίνα από την αρχαιότητα.  Υπήρχε έντονη η πεποίθηση πως τα ζώα αυτά διακατέχονταν από   ένα ιδιαίτερο πνεύμα  με μεταφυσικές διαστάσεις. Έτσι δημιουργήθηκε ο μύθος του  Κιτσούνε, της  τετραπέρατης αλεπούς. Οι αλεπούδες για τους ιάπωνες όχι μόνο χαρακτηρίζονταν για την πονηριά και την απρόοπτη συμπεριφορά τους, αλλά είχαν και μια άλλη ιδιότητα, αυτή της ενσάρκωσης. Ναι, η αλεπού θεωρείται ένα μαγικό πλάσμα που την νύχτα παίρνει την μορφή ανθρώπου, κυρίως γυναίκας. Δεν έλειπαν μάλιστα οι περιπτώσεις που οι Ιάπωνες παντρεύτηκαν αλεπούδες ζώντας μαζί τους στα δάση! Τα Κιτσούνε γίνονταν συχνά οι σύζυγοι ή οι πολυπόθητες ερωμένες τους.

Πρόκειται για  μαγικά  πλάσματα, σκανταλιάρικα  και ατίθασα,  που συχνά μπορούν  ν’ αποκτήσουν λίγο πιο μοχθηρές διαθέσεις, κυρίως για  αμυντικούς λόγους, αλλά  γενικά δεν κατατάσσονται  στην κατηγορία των σκοτεινών δαιμονίων. Ωστόσο υπάρχει η διάκριση σε inari (οι καλές αλεπούδες) και yako (οι πιο μοχθηρές). Το Κιτσούνε λοιπόν είναι  μια αλεπού που ζει σχεδόν χίλια χρόνια και κατά την διάρκεια της ζωής της αποκτά  διαρκώς μεγαλύτερη σοφία. Κάθε εκατό χρόνια κερδίζει και μια επιπλέον ουρά, ώσπου να αποκτήσει και τις εννέα ουρές/ζωές της. Αυτό όμως δεν γίνεται πάντα χωρίς κόστος. Συχνά η κάθε ζωή τελειώνει με μαρτυρικό τρόπο για να αποκτηθεί η  πολυπόθητη επιπρόσθετη ουρά.

Ως εκ τούτου, μεταφυσικά φαινόμενα συνδέονται με το Κιτσούνε: κατά την διάρκεια της ενσάρκωσης τα δέντρα ψηλώνουν αφύσικα ολόγυρά του, ενώ -αν υπάρχει πανσέληνος- το φεγγάρι είναι πάντα διπλό. Δυο φεγγάρια λοιπόν και αφύσικη συμπεριφορά των δέντρων κατά την διάρκεια της νύχτας σηματοδοτούν την μετάβαση από το σώμα της αλεπούς σε εκείνο της λάγνας γυναίκας. Για όποιον δε βρεθεί στον δρόμο της,  αλλόκοτες οπτασίες συναισθήματα κατακλύζουν ολοκληρωτικά  το μυαλό του.  Το Κιτσούνε ωστόσο δεν βλάπτει κανέναν, παρά μόνο για να αμυνθεί, απλά παρασύρει στον μαγικό του κόσμο όποιον το λατρεύει.

Ένα τέτοιο πλάσμα θεωρήθηκε – κατά κάποιον τρόπο-   θεότητα στην Ιαπωνία επηρεάζοντας πολλές  μορφές τέχνης: έχουν χτιστεί ναοί προς τιμήν του και – εκτός από την αρχιτεκτονική- η αλεπού απεικονίζεται σε πίνακες, υφάσματα, λογοτεχνικά κείμενα και στις περιβόητες μάσκες για τις καρναβαλικές γιορτές.

Σήμερα μπορεί πλέον οι άνθρωποι να μην είναι τόσο στενά δεμένοι με την φύση, αλλά το Κιτσούνε παραμένει ιερό φυσιολατρικό σύμβολο με θρησκευτικές/μυστικιστικές διαστάσεις που διανθίζει με μεγάλο ενδιαφέρον την ιαπωνική παράδοση.  

Kitsune

της Βάλιας Καραμάνου

© 2019 by Achilleas and Camilo