Στη σκιά της πρόσφατης τεράστιας επιτυχίας που σημείωσε το «Χαλβάη 5-0» του Μάρκου Σεφερλή, οι συγκρίσεις με την εποχή της βιντεοταινίας  (που λανθασμένα αποκαλείται και καλτ κινηματογράφος) υπήρξαν αναπόφευκτες. Τα κοινά γνωρίσματα άλλωστε πολλά, χοντροκομμένο χιούμορ, σεξιστικές αναφορές, ομοφοβία όλα προς τέρψη των λαϊκών (και όχι μόνο) στρωμάτων που όπως γέμισαν τις αίθουσες για το τελευταίο κινηματογραφικό πόνημα του Σεφερλή γέμιζαν κάποτε τους σινεμάδες για να βλέπουν τον Ψάλτη να κονταροχτυπιέται με το Γαρδέλη και στούμπωναν το VHS με φτηνές παραγωγές που οι κάθε λογής Πετρόχειλοι (αναφορά στον «γνωστό» ηθοποιό και όχι τον συνεταίρο) ανακάλυπταν την αλήθεια στους Σεξ Πίστολς.

Το αφιέρωμα μας σε αυτή την παρακμιακή πτυχή του ελληνικού κινηματογράφου κρίθηκε επιβεβλημένο, αν και αρκετοί ίσως το παρεξηγήσουν, όχι μόνο ως μέτρο αναφοράς για την εξέλιξη αυτής της μορφής του κινηματογράφου αλλά και των διαφορών που χωρίζουν το παρόν από εκείνη την εποχή. Γιατί όσο και αν οι καταβολές είναι κοινές άλλο τόσο είναι και οι διαφορές όπως αντικατοπτρίζονται στον κοινωνικό καμβά.

Πόσα άλλωστε γνωρίσματα μοιράζεται η φτωχή, μεταδικτατορική, φυλετικά «καθαρή» Ελλάδα των 80’s με εκείνη τον 00’s; Όσα και ο ίδιος ο Σεφερλής με τον Μάνεση και τον Μιχαλόπουλο; Από τη μια η αθωότητα, που έστω και χοντροκομμένα, απεικονιζόταν στις ανησυχίες των νέων και την πρεμούρα τους για διαφοροποίηση μέσα από πειραγμένες Γιαμάχα, πειρατικούς σταθμούς και αδιάκοπα φλερτ. Από την άλλη ο Κωστοπουλικός νεοπλουτισμός που στρεφόταν εναντίον των μεταναστών, των ταξικά υποδεέστερων, των διαφορετικών, όσων δηλαδή ανταποκρίνονταν ιδανικότερα στο δόγμα χτυπήστε τον αδύνατο.

Αν κάποιος μου ζητήσει ένα αισθητικό σχόλιο για τις δύο αυτές εποχές και εκδοχές η απάντηση μου θα είναι μονολεκτική. Σκουπίδια! Όμως σκοπός αυτού του αφιερώματος δεν είναι να κρίνει, αλλά να απενοχοποιήσει ένα κινηματογραφικό είδος που στιγματίστηκε και παρεξηγήθηκε άδικα όσο ίσως κανένα άλλο…

Γιατί καλτ;

του Αχιλλέα Σωτηρέλλου

© 2019 by Achilleas and Camilo