Μα καλά δεν μπορούμε πλέον να βγάλουμε έναν Κουμανταρέα, έναν Μουρσελά, έναν Ταχτσή; Είναι δυνατόν τα ελληνικά γράμματα να έχουν γεμίσει από έναν εσμό ατάλαντων και ανυπόληπτων που πριμοδοτούνται από πληρωμένες στήλες free press φυλλάδων; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, καθότι συγγραφείς έχουμε, αυτό που δεν έχουμε είναι εκδοτικούς. Αντιγράφω εδώ μια αποστροφή από τη σπουδαία συνέντευξη που έδωσε ο Σπύρος Καρυδάκης στο περιοδικό μας «Οι εκδότες λειτουργούν με γνώμονα το κέρδος αλλά και τις δικές τους αυτοακυρώσεις». Όταν ωστόσο αυτά τα δύο συνδυάζονται τότε μακροχρόνια ούτε κέρδος υπάρχει και η λογοτεχνία ζημιώνεται ανεπανόρθωτα. 


Όταν, για παράδειγμα, κουμάντο στο «Μεταίχμιο» κάνει η (λογοτεχνικά) πανάσχετη Μπούρα είναι λογικό να έχουμε γεμίσει Μαλακατέδες, Τσίτες και Χίλντες. Το κριτήριο του αναγνωστικού κοινού  από την άλλη δεν είναι ανύπαρκτο, μια δύο τρεις όταν διαβάζει συνεχώς κάκιστη ελληνική λογοτεχνία μοιραία θα απομακρυνθεί από αυτήν. Μπορεί πλέον να ζούμε σε μια εποχή κατασκευασμένων συγγραφέων όμως όσο και αν σπρώξεις κάποιον κάποια στιγμή θα κολλήσει στα λασπόνερα της δικής του μετριότητας (αν και στην συγκεκριμένη περίπτωση μιλάμε για ανθρώπους που δεν πιάνουν καν τη βάση).


Οι περιπτώσεις των εκδόσεων Παττάκη και Καστανιώτη είναι ακόμα χειρότερες. Ανάξιοι γόνοι που μαζί με τα χρέη κληρονόμησαν και τους εκδοτικούς δείχνουν να έχουν τόση σχέση με τα γράμματα όση η πρώην γυναίκα του Πατούλη με το καλό γούστο. Και αν οι μπαμπάδες τους ήταν «γύπες» και ολίγον τι «αφερέγγυοι»  είχαν τουλάχιστον την όσφρηση να αναδείξουν έναν καλό συγγραφέα. Μπορεί για παράδειγμα ο Παττάκης να έβγαζε- για προφανείς λόγους- τον ανεκδιήγητο Θανασσάκη Χειμωνά αλλά είχε και τα «καρύδια» να εκδώσει την αριστουργηματική «Πινακοθήκη Τεράτων» του τεράστιου Μιχαηλίδη…


Η απαξίωση των εκδοτικών οίκων στην Ελλάδα, χωρίς μάλιστα δίχτυ προστασίας από την πολιτεία αποτυπώνεται πλέον και στη θέση που κατέχει ο Έλληνας συγγραφέας στο εξωτερικό, κοινώς γελάνε και οι πέτρες. Ενώ η απουσία του κράτους γεννά φαινόμενα απατεώνων του κοινού ποινικού δικαίου όπως η περίπτωση των εκδόσεων «Οξύ». Την ίδια στιγμή ένας πραγματικά καλός συγγραφέας συνειδητοποιεί πως η ποιότητα είναι ίσως ο πιο αποτρεπτικός παράγοντας ώστε να προωθηθεί από τα μέσα αλλά και τους οίκους. Τα αδιέξοδα που δημιουργεί το συγκεκριμένο σύστημα συνεπώς είναι απροσπέλαστα και στη χειρότερη πάρα πολλοί είναι εκείνοι που καταφεύγουν σε αεριτζήδες μικροεκδότες. 


Προφανώς χρειάζεται πολύ δουλειά για να αλλάξει η κατάσταση αλλά είναι τουλάχιστον παρήγορο που υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος, δηλαδή μια σπουδαία λογοτεχνία που κινείται μόνο underground και ο κόσμος έχει αρχίσει σιγά σιγά να ανακαλύπτει χωρίς τη μεσιτεία των γνωστών εκδοτικών νταβάδων αλλά και των δημοσιογραφικών κανίς που τους κουνάνε επί πληρωμή την ουρίτσα… 

gbook.jpg

Τα Μαύρα Χάλια των Εκδοτικών Οίκων

του Αχιλλέα Σωτηρέλλου