Η ψυχική ασθένεια είναι υπαρκτή, όσο και αν η κοινωνία μας προσπαθούσε για ένα μεγάλο διάστημα να την κρύψει κάτω από το χαλί.

Οι ψυχικά ασθενείς υποφέρουν, πάσχουν, ζούνε σε δύο πραγματικότητες, αυτή μιας κοινωνίας που συνεχώς τους απορρίπτει και τη δική τους, μέσα στο μυαλό τους.

Τα βάσανά τους δεν έχουν τέλος, αφού η ψυχή ουρλιάζει συνεχώς και παρασύρει σε σκοτεινά μονοπάτια. Ο ψυχικά ασθενής παλεύει με τους δαίμονες του, συχνά για μια ολόκληρη ζωή.

Η κοινωνία μας, ανέκαθεν σκληρή και ανελέητη, ακόμα και στον πόνο κάνει διακρίσεις.

Την ώρα που ο κόσμος “ελεεί” άνετα τον πόνο, στέκει μουδιασμένος απέναντι στον ψυχικά άρρωστο.

Η πολιτεία έχει φερθεί με τρισάθλιο τρόπο στους ψυχικά ασθενείς αλλά και στις οικογένειές τους, που περνούν ένα απερίγραπτο δράμα.

Οι κυβερνήσεις, εκμεταλλευόμενες τον φόβο για το στίγμα και τον κοινωνικό ρατσισμό, που συνοδεύει τις συγκεκριμένες ασθένειες, κατέστρεψε τις δομές ψυχικές υγείας δίχως να ακουστεί κάτι, καταδικάζοντας τους ανθρώπους αυτούς σε ψυχική και οικονομική αφαίμαξη.

Ισχύει ότι διάφοροι συγγραφείς, καλλιτέχνες (όπως και πολλοί άνθρωποι εκτός καλλιτεχνικού χώρου) υπέφεραν και υποφέρουν από ψυχικές ασθένειες ζώντας, μαζί με τους οικείους τους, σε έναν κλοιό ντροπής και απομόνωσης.

 

Ίσως η τέχνη και η συγγραφή να είναι το μοναδικό αποκούμπι τους.

Μπορεί να είναι ο φάρος τους, το σωσίβιό τους, η κραυγή απελπισίας τους, η προσπάθεια να ξορκίσουν τους δαίμονές τους, αλλά και ο μοναδικός τρόπος να επικοινωνήσουν.

Έχουμε αριστουργήματα στον χώρο της λογοτεχνίας με ήρωες να ταλανίζονται από ψυχικές αρρώστιες, αλλά πέρα από την ασθένειά τους να είναι παράλληλα και άνθρωποι, κομμάτι της κοινωνίας. Στα αριστουργήματα, πάντως, δεν είχαμε ταμπέλες.

Τι εννοούμε;

Είναι απλό.

Συγγραφείς ορισμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων και ψυχολογικών θρίλερ (και καλά) έχουν ως εύκολη λύση για τον θύτη την ταμπέλα του ψυχασθενή.

Συνήθως, εστιάζουν ατσούμπαλα σε διάφορες στερεοτυπικές συμπεριφορές, δίχως να έχει προηγηθεί μια έρευνα της προκοπής για το τι συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις.

 

Όταν στα πιο γνωστά βιβλία με ψυχικές ασθένειες, βλέπεις αριστουργήματα με ήρωες που δεν έχουν την ταμπέλα τού ψυχασθενή, αλλά ρουφάς με αγωνία την πάλη ενός ανθρώπου με τον εαυτό του, τις πληγές του (με όλα τα αρνητικά του αλλά και τα θετικά), το στερεοτυπικό υλικό χλωμιάζει, ωχριά, σφαδάζει, και εν τέλει δεν αφήνει τίποτα.

 

Κάπου διαβάσαμε ότι πριν από χρόνια λειτουργούσε ξενώνας για παιδιά από οικογένειες με γονείς με σοβαρά ψυχικά νοσήματα. Δυστυχώς, δεν μπορέσαμε να βρούμε κάποιο σημερινό στοιχείο, πιθανόν και αυτή η δομή να έκλεισε.

Κάτι πρέπει να γίνει, λοιπόν, κάτι πρέπει να αλλάξει. Ας ξεκινήσουμε από τα στερεότυπα.

Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας (και συγγραφείς)

του Όμπι Ουάν (γράφει, δεν γλείφει)

© 2019 by Achilleas and Camilo